Hệ thống lái trên ô tô điện VinFast: Cấu tạo và ưu điểm

Hệ thống lái giúp người lái điều khiển hướng chuyển động của xe thông qua vô-lăng. Trên ô tô hiện đại, hệ thống này có thể kết hợp trợ lực lái điện EPS để hỗ trợ lực đánh lái.

Với ô tô điện VinFast, cấu hình hệ thống lái và trang bị trợ lực có thể khác nhau tùy mẫu xe và phiên bản. Vì vậy, cần phân biệt rõ hệ thống lái, trợ lực lái, ESC và ADAS thay vì xem đây là một hệ thống duy nhất.

Hệ thống lái truyền thao tác của người lái tới cơ cấu điều khiển hướng của bánh xe.
EPS sử dụng mô-tơ điện để tạo lực hỗ trợ khi người lái đánh lái.
Cảm giác lái chịu ảnh hưởng của hệ thống lái, lốp, hệ thống treo, tốc độ và cách thiết lập của từng mẫu xe.
ESC và ADAS có thể hỗ trợ quá trình vận hành nhưng đảm nhiệm chức năng khác với hệ thống lái.

Hệ thống lái trên ô tô điện VinFast

Về nguyên lý, hệ thống lái biến thao tác xoay vô-lăng thành chuyển động phù hợp để thay đổi hướng của bánh xe dẫn hướng.

Khi người lái xoay vô-lăng, lực điều khiển được truyền qua cơ cấu lái tới bánh xe. Nếu xe được trang bị trợ lực điện, mô-tơ điện sẽ tạo thêm lực hỗ trợ để giảm sức người lái cần sử dụng.

VinFast mô tả EPS (Electric Power Steering) là hệ thống tạo lực bổ trợ cho cơ cấu dẫn động lái, giúp việc điều khiển vô-lăng nhẹ nhàng hơn, đặc biệt khi đánh lái ở tốc độ thấp.

Cấu hình thực tế cần được xác định theo từng mẫu xe và phiên bản. Chẳng hạn, thông tin sản phẩm hiện hành của VinFast xác nhận EC Van sử dụng trợ lực lái điện EPS và đồng thời lưu ý thông số có thể thay đổi giữa các phiên bản.

Thành phần	Vai trò
Vô-lăng	Nhận thao tác điều khiển của người lái
Trục và cơ cấu truyền động lái	Truyền chuyển động từ vô-lăng tới cơ cấu lái
Cơ cấu lái	Chuyển thao tác điều khiển thành chuyển động đổi hướng bánh xe
Hệ thống trợ lực	Tạo thêm lực hỗ trợ khi đánh lái
Cảm biến và bộ điều khiển	Ghi nhận, xử lý thông tin để điều chỉnh trợ lực
Cơ cấu dẫn động	Truyền chuyển động tới bánh xe dẫn hướng

Trợ lực lái điện EPS

EPS (Electric Power Steering) là hệ thống trợ lực sử dụng mô-tơ điện để hỗ trợ người lái khi điều khiển vô-lăng.

Theo tài liệu VinFast, hệ thống EPS có thể sử dụng cảm biến mô-men xoắn để ghi nhận lực người lái tác động lên vô-lăng. Tín hiệu này được đưa tới bộ điều khiển để xác định mức trợ lực phù hợp, sau đó mô-tơ điện tạo lực hỗ trợ cho cơ cấu lái.

Có thể hình dung nguyên lý ở mức đơn giản:

Người lái xoay vô-lăng → cảm biến ghi nhận thao tác → bộ điều khiển xử lý → mô-tơ trợ lực hoạt động → cơ cấu lái điều khiển bánh xe.

Mục tiêu của EPS là giảm lực cần thiết khi đánh lái, qua đó giúp thao tác điều khiển thuận tiện hơn. Đặc tính trợ lực có thể thay đổi theo điều kiện vận hành và cách nhà sản xuất thiết lập hệ thống.

Quá trình điều khiển từ vô-lăng đến bánh xe

Quá trình điều khiển hướng xe có thể hiểu qua bốn bước cơ bản.

Người lái tạo thao tác đánh lái

Người lái xoay vô-lăng theo hướng mong muốn. Lực và chuyển động này được truyền vào cơ cấu lái.

Cảm biến ghi nhận thông tin

Ở hệ thống có trợ lực điện, cảm biến mô-men xoắn có thể ghi nhận lực đánh lái và gửi tín hiệu tới bộ điều khiển.

Bộ điều khiển xác định mức trợ lực

Bộ điều khiển xử lý tín hiệu từ hệ thống để điều chỉnh hoạt động của mô-tơ trợ lực.

Mức trợ lực có thể được thiết lập khác nhau theo điều kiện vận hành. VinFast mô tả EPS có các chức năng điều khiển liên quan đến mức trợ lực, trả lái, giảm rung và bảo vệ hệ thống khi nhiệt độ tăng cao.

Cơ cấu lái thay đổi hướng bánh xe

Lực điều khiển và lực trợ được truyền tới cơ cấu lái, từ đó làm thay đổi hướng của bánh xe dẫn hướng.

Đây là chức năng nền tảng của hệ thống lái. Những công nghệ hỗ trợ khác chỉ bổ sung chức năng trong phạm vi mà từng hệ thống được thiết kế.

Những yếu tố tạo nên cảm giác lái

Cảm giác lái không chỉ phụ thuộc vào độ nhẹ hoặc nặng của vô-lăng.

Các yếu tố có thể ảnh hưởng gồm:

Đặc tính trợ lực lái.
Khối lượng và phân bổ trọng lượng xe.
Cấu hình hệ thống truyền động.
Kích thước và đặc tính lốp.
Độ bám mặt đường.
Hệ thống treo.
Tốc độ vận hành.
Cách nhà sản xuất thiết lập phản hồi của vô-lăng.

Vì vậy, hai mẫu xe cùng sử dụng trợ lực điện vẫn có thể cho cảm giác lái khác nhau.

Nếu muốn hiểu cách năng lượng được biến thành lực kéo và truyền tới bánh xe, có thể xem thêm hệ thống truyền động trên ô tô điện VinFast.

Hệ thống lái và ESC

ESC (Electronic Stability Control) lại tập trung vào khả năng ổn định hướng chuyển động. Theo NHTSA, ESC có thể sử dụng điều khiển phanh từng bánh để tạo tác động hiệu chỉnh khi xe có xu hướng mất ổn định.

Trong quá trình vận hành, hệ thống lái và hệ thống cân bằng điện tử ESC phối hợp theo những vai trò khác nhau:

hệ thống lái giúp người lái điều khiển hướng xe,
ESC hỗ trợ duy trì sự ổn định hướng chuyển động khi cần thiết.

Hai hệ thống có thể phối hợp trong quá trình vận hành nhưng không phải cùng một hệ thống.

Hệ thống lái và ADAS

ADAS là nhóm công nghệ hỗ trợ người lái. Tùy mẫu xe và phiên bản, ADAS có thể bao gồm các chức năng cảnh báo hoặc hỗ trợ điều khiển trong những tình huống cụ thể.

Vì vậy, cần phân biệt:

Hệ thống lái: hệ thống nền tảng để điều khiển hướng xe.
Trợ lực lái: hỗ trợ lực khi người lái đánh lái.
ESC: hỗ trợ ổn định hướng chuyển động.
ADAS: nhóm công nghệ hỗ trợ người lái.

Một số chức năng ADAS có thể liên quan đến việc hỗ trợ điều khiển hướng trên những xe được trang bị, nhưng ADAS không thay thế hệ thống lái cơ bản.

Có thể xem thêm bài Công nghệ ADAS trên xe điện VinFast để tìm hiểu riêng về nhóm công nghệ này.

Lốp và khả năng điều khiển xe

Lốp là điểm tiếp xúc trực tiếp giữa xe và mặt đường nên ảnh hưởng rõ rệt đến khả năng điều khiển.

Áp suất lốp không chuẩn, độ mòn không đều hoặc độ bám kém sẽ làm giảm độ nhạy của vô-lăng, gây hiện tượng nặng lái, lệch lái hoặc giảm độ chính xác khi vào khúc cua.Áp suất lốp, độ mòn, tình trạng bề mặt và độ bám đường đều có thể ảnh hưởng tới phản hồi vô-lăng và khả năng xe đáp ứng thao tác của người lái.

Vì vậy, khi xe xuất hiện cảm giác lái bất thường, không nên chỉ tập trung vào hệ thống lái mà cần xem xét cả lốp và các bộ phận liên quan.

Có thể tham khảo thêm hướng dẫn sử dụng và chăm sóc lốp xe điện VinFast.

Những dấu hiệu cần kiểm tra hệ thống lái

Người sử dụng nên chú ý khi xuất hiện những biểu hiện bất thường như:

Vô-lăng có cảm giác khác rõ rệt so với trước.
Đánh lái khó hơn bình thường.
Vô-lăng rung hoặc phản hồi bất thường.
Xe có xu hướng lệch hướng trong điều kiện đường bình thường.
Xuất hiện cảnh báo liên quan đến hệ thống lái.
Có tiếng động bất thường khi đánh lái.

Những biểu hiện này không đồng nghĩa chắc chắn hệ thống lái bị hỏng. Nguyên nhân có thể liên quan đến lốp, hệ thống treo, cơ cấu lái hoặc hệ thống điện điều khiển.

Nếu hiện tượng kéo dài hoặc xuất hiện cảnh báo, nên đưa xe đi kiểm tra tại cơ sở dịch vụ phù hợp.

Bảo dưỡng hệ thống lái

Ô tô điện giảm nhiều hạng mục liên quan đến động cơ đốt trong nhưng vẫn có các bộ phận cơ khí và hệ thống điều khiển cần được kiểm tra.

VinFast cũng lưu ý những thói quen như đánh lái khi xe đứng yên, chạy tốc độ cao qua ổ gà hoặc bỏ qua việc kiểm tra và bảo dưỡng có thể ảnh hưởng tới hệ thống lái điện.

Vì vậy, xe điện không đồng nghĩa với việc hệ thống lái không cần kiểm tra.

Có thể xem thêm bảo dưỡng ô tô điện VinFast để nắm các nhóm hạng mục cần quan tâm trong quá trình sử dụng.

Đánh giá hệ thống lái qua thông số và trải nghiệm thực tế

Thông số kỹ thuật giúp người mua hiểu cấu hình xe nhưng chưa thể phản ánh toàn bộ cảm giác lái.

Khi đánh giá cảm giác lái ô tô điện VinFast, quý khách nên xem xét 4 yếu tố thực tế:

Thông số kỹ thuật: Loại trợ lực điện EPS và bán kính quay vòng tối thiểu.
Phân khúc xe: Xe đô thị nhỏ gọn (VF 3, VF 5) có vô-lăng cực kỳ nhẹ nhàng; SUV cỡ lớn (VF 8, VF 9) cho phản hồi đằm chắc, chính xác ở tốc độ cao.
Điều kiện vận hành: Đường nội đô đông đúc hay di chuyển trên đường cao tốc.
Trải nghiệm lái thực tế: Cảm nhận độ nhạy đánh lái và khả năng tự động trả lái.

Đặc biệt với hệ thống lái, trải nghiệm thực tế giúp người mua cảm nhận rõ hơn độ nhẹ của vô-lăng, phản hồi khi đánh lái và đặc tính vận hành của từng mẫu xe.

Kết luận

Hệ thống lái là một trong những hệ thống nền tảng quyết định khả năng điều khiển hướng của ô tô điện VinFast.

Trên những xe được trang bị trợ lực lái điện EPS, mô-tơ điện và bộ điều khiển hỗ trợ người lái giảm lực khi đánh lái. Tuy nhiên, cảm giác lái thực tế còn chịu ảnh hưởng của lốp, hệ thống treo, cấu hình xe và điều kiện vận hành.

Điểm quan trọng là phân biệt rõ hệ thống lái, trợ lực lái, ESC và ADAS. Đây là những hệ thống có liên quan trong quá trình vận hành nhưng đảm nhiệm các chức năng khác nhau.

Khi lựa chọn xe, người mua nên kết hợp thông số kỹ thuật với trải nghiệm thực tế. Quý khách hàng hãy liên hệ ngay VinFast Hưng Thịnh Phát để đăng ký lái thử các dòng xe VF 3, VF 5, VF 6, VF 7, VF 8, VF 9 và nhận tư vấn chuyên sâu về hệ thống lái cùng ưu đãi mới nhất!

🛡️ THÔNG TIN TÁC GIẢ ✓ Xác minh E-E-A-T

admin

💼 Kỹ thuật viên Vinfast

Lĩnh vực chuyên môn: Hệ thống xe điện VinFast Công nghệ pin xe điện Bảo dưỡng và Chẩn đoán lỗi ô tô

Câu Hỏi Thường Gặp

⚡ Đánh giá 1-Click:

★★★★★

★ 0/5(0 đánh giá)

💬 "Chưa có đánh giá. Hãy là người đầu tiên đánh giá bài viết "Hệ thống lái trên ô tô điện VinFast"!"

Hệ thống lái trên ô tô điện VinFast có gì khác xe xăng?

Nguyên lý điều khiển hướng xe vẫn dựa trên hệ thống lái, nhưng xe hiện đại có thể sử dụng trợ lực điện để hỗ trợ người lái. Cấu hình cụ thể cần xem theo từng mẫu xe và phiên bản.

EPS trên ô tô là gì?

EPS là viết tắt của Electric Power Steering, tức hệ thống trợ lực lái điện. Hệ thống sử dụng mô-tơ điện để tạo lực hỗ trợ khi người lái điều khiển vô-lăng.

ESC có phải là hệ thống lái không?

Không. ESC là hệ thống hỗ trợ ổn định hướng chuyển động. Nó đảm nhiệm chức năng khác với hệ thống lái.

ADAS có thể hỗ trợ điều khiển hướng xe không?

Một số chức năng ADAS trên những mẫu xe được trang bị có thể hỗ trợ điều khiển hướng trong phạm vi thiết kế của hệ thống. Tính năng và mức độ hỗ trợ khác nhau giữa từng mẫu xe và phiên bản.

Khi nào cần kiểm tra hệ thống lái?

Nên kiểm tra khi xuất hiện cảnh báo hoặc những thay đổi bất thường về lực đánh lái, độ rung, tiếng động, khả năng giữ hướng hoặc cảm giác điều khiển xe.